Sự Căng Thẳng Về Bản Chất

Bản chất nền tảng của kinh tế học nằm ở sự căng thẳng sâu sắc giữa khát vọng hướng tới sự chặt chẽ của các quy luật tự nhiên và thực tế hỗn độn của hành vi con người. Trong nhiều thập kỷ, dòng dõi sư phạm—kéo dài từ Marshallvới tác phẩm 'Các Nguyên Lý' cho đến những người kế thừa hiện đại như Mankiw và Paul A. Samuelson—đã cổ xúy cho một học thuyết cơ học. Quan điểm này coi các kích thích về giá như những lực tất định, giống như trọng lực hay từ tính, nhằm đạt được sự hợp thức hóa 'khoa học' trong học thuật.

Phép Ẩn Dụ Nam Châm

Heilbroner lập luận rằng kinh tế học không thể được so sánh với các ngành khoa học vật lý chính xác vì yếu tố lựa chọn. Như văn bản đã khẳng định rõ ràng: "Nếu kinh tế học thực sự là một khoa học, con người chúng ta sẽ chỉ là những robot, không có khả năng lựa chọn phản ứng của mình trước sự tăng giá hơn một hạt sắt trước sự hiện diện của một nam châm."

Hiệu Ứng Veblen: Chứng Minh Ý Chí

Hãy xét mức tăng giá 20% đối với hàng xa xỉ. Trong mô hình cơ học, cầu lẽ ra phải giảm. Tuy nhiên, vì con người có khả năng phản xạ, một số người có thể coi giá cao hơn là tín hiệu của địa vị— Hiệu Ứng Veblen—và gia tăng tiêu dùng. Điều này chứng tỏ rằng các 'hạt' con người diễn giải kích thích trước khi phản ứng, phá vỡ các định luật của 'vật lý kinh tế'.